ب

بیست و دوّم.بوی ملایم سیگار و اودکلن و عودِ به هم آمیخته اعصاب خستهام را آرام میکند. نیمهشب، جایی خارج از مختصات زمان و مکان، از پنجرهٔ طبقهٔ دهم به شهر نگاه میکنم. تا دم صبح صدای دوردست عبور ماشینها از اتوبان توی سرم تکرار میشود، ویژ-ویژ-ویژ نامنظّم و خوشایندی. تابلوهای نقّاشی را دوست دارم و فرشها و گلدانها را و کلمهها را که مثلِ این همه باسلیقه و باحوصله انتخاب میشوند، شبیه شعری که قرار نیست باور کنم. همین تاریکی را میخواستهام تا خودم را گم کنم. همین تعلیق، همین سکوت کِشدار، همین تنِ بیگانه، وجود هنوز -و لابد تا همیشه- بیگانه به رغم زمزمهها را. آغوشش دالان فراموشی است. بوسههاش مُهر پایان قصّهای که در من مُرده است. دستهاش هُرمِ همه تمنّاهای باطل. نوازشهاش زنی را در من به خواب میبرد و زنی را در من بیدار میکند.  ب...

اوّل.با هزار دردسر عاقبت رفته بودم زیارت تا کمی قرار بگیرم. امّا اوّلین شب، اوّلین بار که نزدیک شدم به آستان حرم، فرو ریختم. نه سلامی، نه زیارتی، نه دعایی، نه خداحافظیای. زخمهای باز داشتم، درد داشتم، خسته بودم، شکایتهایم زیاد بود و فقط نشستم زیر ریسههای چراغانی تا نیمه شب گریه کردم. روز بعد امّا رفتم و آمدم و رفتم و آمدم و شبیه ساحلی که تن بسپارد به موجها شسته شدم. رها و سبک برگشتم. مثل همیشه. سوّم و روزهای بعد.طاقتم از ترافیک شب عید و استرس دیر رسیدن به بچّه طاق شده بود. ترسم و تمام ملاحظات جانبی را بوسیدم و کنار گذاشتم و مشتری اسنپبایک شدم. شبیه به معجزه است. به سرعت نور از کنار صف کیلومتری ماشینها میگذریم و بهجای دو ساعت، بیست دقیقه، فقط بیست دقیقه تا خانه فاصله دارم. رانندههای اسنپبایک چیزی برای از دست دادن ندارند. خودشان -و موتور و مسافر را- را بدون جسم تلقّی میکنند و اینکه موفّق میشوند لابهلای انبوه متراکم ماشینها گاز بدهند، اصلاً با قوانین فیزیک جور در نمیآید. نفسم را حبس میکنم، مطمئنم اگر کوچکترین جسمی به ما برخورد کند جان سالم به در نمیبریم، امّا هجوم آدرنالین و خنکای باد فرحبخش است. گرفتار قاب کوچک شیشهٔ ماشین نیستم، شهر پیش چشمم یک پهنهٔ وسیع است و کوههای پوشیده از برف با صبوری تماشایم میکنند. انگار توی هوای شفّاف اسفندماه شنا میکنم و هر دم هشیار و هشیارتر میشوم. پنجم.آن بالا نسیم آرامی میوزید، ابرها مثل گلولههای پنبهٔ نازک پراکنده بودند در آبیٍ روبهرو و فیروزهایِ منارههای امامزاده صالح در آفتاب& ب...

یازدهم.وسط مشغلههای تمامنشدنی آخر سال، یک پروژهٔ نامربوط پیشبینی نشده کم داشتم که همهچیز را زیر و رو کند. خسته و کلافهام. نظم کار و زندگی و خانهام به هم ریخته و هرچه میدوم بیفایده است. زن جوانی سر رئیس بانک فریاد میزند که «دو و نیم میلیون برای تو پولی نیست، برای من خیلیه!» همین جمله را آنقدر به فریاد تکرار میکند تا بغضش میترکد. عصر توی کوچه نگاه میکنم به مردی که گوشی را میبرد نزدیک دهانش و بلند میگوید «داد میزنم چون نمیشنوی.» توی دلم تکرارش میکنم. دلم میخواهد از خشم آن زن، خشم آن مرد و خشم خودم کاری بر بیاید. میبینم که استیصال چطور به انزجار میرسد و درماندگی به بیقراری و درد.سیزدهم.بعد از غروب دلم میگیرد، چه خوب که بچّه مثل خودم عاشق پیادهروی است. راه میرویم، شعر میخوانیم، دستش را میگیرم تا روی لبهٔ جدولها تعادلش را حفظ کند. بعد از بارانهای پراکنده، جویها زلال و پرآب شدهاند و عطر بهشت توی هواست. درخت کوچک جلو قنّادی مثل هر سال عجله کرده و زود پر از شکوفه شده. شکوفههای درشت صورتی و سفید. آن همه جلوهگری به پیکر نحیف و خجولش نمیآید. نانوا برای بچّه تافتون قلبیشکل درست میکند. بین فروشندهها و مشتریهای میوهفروشی و سوپرمارکت بحث قیمت آجیل و نوسانات دلار است، امّا نانواها کمحرف و مهربانند و توی نگاهشان شعلهای لهیب میکشد. حوالی خانه سکوت و خلوتِ غریبی است. نگاه میکنم به سیاهی عمیق کوچه و آسمان که پرستارهتر از همیشه است. به شبِ کویر میماند. توی تاریکی وسط کوچه نیسان آبی قالیشویی را میبینم و مردی را که بیصدا روی کاپوت نشسته، زانو ب...

سر میدان تجریش منتظر اسنپ بودم و با نفرت نگاه میکردم به صف نیروهای ض.د.ش.و.ر.ش که ایستاده بودند جلو امامزاده صالح با هیبتهای سیاه و ماشینهای زرهی هولناک. به عادتِ این روزها توی صورت چند نفرشان دقیق شدم، تا ببینم او که خواهر و برادرم را می کُشد و خانهام را اشغال کرده چه شکلی است؟ از بیچهرگیشان دلم به هم خورد. از آن صورتهای بیجان و سرهای خالی. عصر که با زحمت تماس تصویریام را با امریکا برقرار کردم، سوپروایزرم گفت چند دقیقه آرام بگیر و احساسات خودت را ببین و من انگار به یک زخم آش و لاش نگاه میکردم، از آن آشوبِ خشم و انزجار و درماندگی و غم به گریه افتادم. خفقان را زندگی میکنم اینطور که نفسم مدام تنگ است. شبها که میخواهم بخوابم شک میکنم به گوشهایم آنقدر که توی سرم هنوز صدای بوقهای ممتد و فریاد میشنوم. صبح میدان تجریش بوی چنارهای قدیمی میداد و من در حسرت هفت سالگی میسوختم که دست مادربزرگم را گرفته باشم، برویم از عطّاریهای بازار گل سرخ و ادویه بخریم و از پاساژ میری پارچه انتخاب کند برای پیراهنم. یادِ «شیدا»ی کمال تبریزی افتادم، اوّلین فیلم ایرانی که دیده بودم در سینما آستارا همراه دایی و خالههای آن روزها جوان و مجرّدم. عجیب این که بعد از این همه سال تصاویرش چقدر توی ذهنم زنده بود. شب با اینترنتِ نیمبند پیدایش کردم و نشستم به تماشا و با صدای شیدا که شمرده شمرده و نابلد برای فرهاد «مزمّل» میخواند باز اشکهایم راه افتاد. یادم افتاده بود چقدر دلتنگم و برای چه چیزهایی. گیج و پر از حسرت بودم، درست مثل لیلا حاتمی ایستاده بر درگاه عروسی ب...

تمام روز -که از صبحِ تیره و ابریاش به شب میمانست- یک مرثیهٔ بلند بود. کاف دوباره برایم نوشته بود مرگ دوستش یک سیاهچاله است که تمام خوشیها را بلعیده. قبل از اینکه تصمیم بگیرم چه جوابی بدهم ویپu200dیان قطع شد. جوابی نداشتم اصلاً. دیشب به خاطر سرفهها هزار بار بیدار شده بودم. یکسره لَخت و سنگین و منگ بودم. و بیقرار. تصویر قایق چوبی «کیان» که سُر میخورد روی آب دیوانهام کرده بود. ظهر مادربزرگم زنگ زد. گفتم «خوبیم خدا رو شکر» و غرغر لام تکرار شد توی گوشم که «این جمله رو از کجا میاری؟» از دستم کلافه بود که باید حتماْ سر بزند تا مطمئن شود دروغ نگفتهام. اع.تص.اب سفت و سختش را شکسته بود رفته بود از سوپرمارکت نشاسته خریده بود برای فرنی. مادربزرگم ولی نه به دروغ ادّعا کرد که خوب است و نه دروغ من را باور کرد. گفت «قدیمیها معتقد بودند هر وقت جوونی میمیره، تا چهل روز خوشی از اون محلّه میره.» یاد سیاهچاله افتادم. بیحوصله بودم و چقدر موبایلم زنگ میخورد! نوبت خاله بود که پشت خط گفت حال پدربزرگم بدتر شده و «صبح که رفتم اونجا فکر کرد من توام.» از برو بیای آن خانه، مهربان شدن داییم و چهرهٔ رنگپریده و جملات ناقص و پراکندهٔ پدربزرگم میترسم. عصر با لام نشستیم توی کارگاه چای خوردیم و گریه کردیم و از پنجرههای قدّی زل زدیم به باران. قلیان چاق کرده بود و پُکهای عصبی میزد. خشمش را دوست داشتم. خشم همدلانهاش مرا به او نزدیک میکرد. غروب مثل نیمهشب تاریک بود و سرد و خیس. دوباره مجبور شدیم پرستار را برسانیم دم مترو که از مواجه شدن با آن لشگر یزید که دائم با اسلحه و دم و دستگاه آنجا ایستادهاند تن و ب ب...

و ابْیَضَّتْ عَیْنَاهُ مِنَ الْحُزْنِ فَهُوَ کَظِیمٌ ...
«و از آنها روی برتافت و گفت: ای دریغ بر یوسف! و هر دو چشمش از ( غایت ) اندوه سفید شد و همواره غصه گلوگیرش بود.»
سوره یوسف، آیه هشتاد و چهار.

ب...

«کجایی؟ باز رفتی توی غار خودت؟» دیوارها و شیشهها را شسته بودیم و پردهها را برده بودم خشکشویی. کوچه و خانه به هم پیوسته بودند؛ پنجرهها لُخت و شفّاف و گشوده. غار نبود این. تُنگ شیشهای بود و من به رغم تنهاییام، پیوسته در معرض تماشا. هوای اسفند و عطر نمِ باران دلم را زنده میکرد ام ب...

حالا معنی خوابهای قبل از آن سفر (+) را میفهمم. اینکه هتل زیر آب میرفت. اینکه جا میماندم چون میخواستم جانمازم را توی کولهپشتیام جا بدهم. اینکه میمُردم و او خاک را پس میزد و برق انگشترِ جدیدم را میدید. صبح با بغض بیدار شدم. اندوهم دیرتر از من به خواب میرود و زودتر از من برمی ب...